Sau những cáo buộc đầy phi lý, không chứng cớ và bịa đặt, của một thiểu
số người Việt dựa vào những nghi kỵ và tỵ hiềm cá nhân, thì vào
ngày Thứ Năm 10 tháng 10, 2019 vừa qua, một phóng sự điều tra rất công
phu, tỉ mỉ của hãng truyền thông lớn ở Canada là CBC News, đã được phổ
biến dưới tiêu đề: “Làm thế nào một chương trình đặc biệt tái định cư
thuyền nhân Việt Nam để lộ ra những yếu kém của hệ thống di trú Canada”
(How a special program to resettle Vietnamese boat people revealed flaws
in Canada's immigration system)
Bài báo nói trên là một minh chứng rõ ràng phản lại những lời vu cáo
thiếu đứng đắn, vô trách nhiệm nhằm vào tổ chức VOICE cùng một số thiện
nguyện viên có lòng, nhưng cũng là nỗi buồn phiền cho các nhà bảo trợ có
tâm và có đức trong nỗ lực giúp đỡ người đồng hương. Hậu quả chắc chắn
sẽ ảnh hưởng đến tiến trình vận động định cư cũng như cuộc sống vốn đã
khó khăn của đồng bào tỵ nạn VN đang lánh nạn tại Thái Lan hiện nay và
mong có ngày được một quốc gia tự do cho phép họ định cư.
Qua bài
báo điều tra nói trên, không ai có thể đưa ra những cáo buộc, kể cả
phóng viên của CBS News, và cả các viên chức của chính quyền Canada,
nhằm đưa ra một bằng cớ chứng minh những việc làm bị cho là “bất hợp
pháp” mà VOICE có thể đã vi phạm, như “tráo người” hoặc “đưa người trái
phép” vào Canada v..v... Ngược lại người đọc có thể sẽ thắc mắc: như vậy
thì mục đích của sự “tố cáo” với các cơ quan truyền thông bản xứ về
hoàn cảnh của đồng bào mình là gì, và lý do nào đã thúc đẩy họ làm việc
đó?
Tuy nhiên, nếu gọi là “kết quả” điều tra thì người ta nhận ra được những điểm chính sau đây:
Rõ ràng là tất cả sự nhận định hay phát biểu của mọi người, từ phóng
viên, đến những vị lãnh đạo, điều hành các tổ chức được nêu tên trong
bài báo như: Hiệp Hội Người Canada Gốc Việt (Vietnamese Canadian
Federation - VCF), VOICE, BPSOS..., hay một số luật sư di trú Canada,
đều đồng ý rằng, dựa theo các tiêu chuẩn mà chính phủ đưa ra trên giấy
trắng, mực đen thì hầu như tất cả các thuyền nhân trong danh sách được
phỏng vấn đều hội đủ điều kiện, vì họ đều là thuyền nhân cũng như là
người tỵ nạn đến Thái Lan trong khoảng thời gian từ 1984-1991 (ngoại trừ
thân nhân hay con cái sinh ra sau thời gian đó). Tuy nhiên theo 4 người
Việt Nam được phỏng vấn và “tố cáo” với báo chí Canada thì những ai “đã
từng về VN, sẽ không hội đủ tiêu chuẩn” để được đi định cư!
Cá nhân tôi có một vài nhận xét như sau:
1. Tại sao cơ quan di trú Canada không thắc mắc về vấn đề “trở lại VN”.
mà chính người VN mình lại bận tâm rồi đi tố cáo với họ? Khi sự cáo
buộc đó không thành công thì lại tìm cách “méc bu” báo chí bản xứ để làm
khổ người mình?
2. Đối với những người từng bị “cưỡng bức hồi
hương”, không ai có thể cho rằng họ “đã về Việt Nam”! Bởi vì khi một
người bị cưỡng bức, bị trói và khiêng lên phi cơ như con vật, thì đâu
phải là sự mong muốn hay chọn lựa của họ? Và nếu vì lý do nói rằng họ
“không đủ tiêu chuẩn” để được đi định cư, tôi cho đó là một luận cứ
thiển cận và ích kỷ!
3. Đối với những đồng bào đang lánh nạn ở
Thái Lan, đôi khi vì nhớ thương gia đình hoặc vì một lý do khẩn cấp nào
đó, họ lén lút vượt biên bất hợp pháp về lại VN một đôi lần, thì cũng
đâu có thể nào cho rằng họ “ra vào VN một cách chính thức” như những
người đã và đang tố cáo họ?
Toàn bộ bài viết và cuộc phỏng vấn
không đưa ra một dữ kiện nào để hỗ trợ những luận cứ rất là vu vơ kết án
tổ chức VOICE của 4 nhân vật người Việt được tờ báo phỏng vấn hay nhắc
đến tên trong đó. Nhưng hầu như tất cả mọi người, kể cả một vị luật sư
di trú Canada, ông Guiddy Mamann đều đồng ý một điểm và cho là "Bản Ghi
Nhớ Liên Quan Đến Chính Sách Tạm Thời Về Một Số Người Việt Cụ Thể Tại
Thái Lan ("Memorandum Of Understanding Relating To A Temporary Public
Policy Concerning Certain Vietnamese Persons In Thailand — MOU") đã
không được rõ ràng. Bài báo viết:
“Bản ghi nhớ này quy định rằng
những người nộp đơn phải từ Việt Nam đến trong thời gian từ năm 1984 đến
năm 1991, và phải đã cư trú tại Thái Lan – nhưng lại không nêu ra điều
kiện cụ thể rằng họ phải sống ở Thái Lan liên tục trong suốt khoảng thời
gian đó”.
Một số vị điều hành các tổ chức VCF và VOICE cũng được
CBC News phỏng vấn, tất cả đều trả lời rõ ràng rằng họ không vi phạm
bất cứ điều khoản nào do chính phủ Canada đưa ra trong tiến trình định
cư những người Việt nói trên, và vai trò của họ là giúp đồng bào hoàn
tất thủ tục điền đơn rồi nộp cho các viên chức của chính phủ Canada để
được phỏng vấn và quyết định.
Điều này làm tôi nhớ đến tiến trình
định cư hàng trăm ngàn thuyền nhân tại các trại tỵ nạn Đông Nam Á trước
đây mà cá nhân tôi đã tham dự trực tiếp trong nhiều năm trời. Các cơ
quan thiện nguyện như USCC, IRC, LIRS, CWS v..v.. (tương tự như vai trò
của VCF, VOICE hoặc BPSOS...) giúp đồng bào điền đơn và hoàn tất hồ sơ
để nộp cho Cao Ủy Tỵ Nạn LHQ, sau khi Cao Ủy cứu xét và cảm thấy những
hồ sơ nào hội đủ tiêu chuẩn tỵ nạn thì họ sẽ trình lên cho đại diện các
nước định cư như Mỹ, Canada, Pháp, Đức, Anh, Úc v..v... Sau đó mọi quyết
định đều nằm trong tay các viên chức di trú của những quốc gia đó.
Người tỵ nạn khai báo như thế nào, thành thật hay giả dối là hoàn toàn
do sự thẩm định của viên chức phỏng vấn. Cơ quan thiện nguyện không chịu
bất cứ một trách nhiệm gì. Ai đã từng vượt biên, vượt biển chắc cũng
đều biết rõ điều này!
Tiến trình phỏng vấn hơn 100 thuyền nhân và
ngưới tỵ nạn cùng thân nhân của họ tại Thái Lan cũng tương tự như vậy,
có khác chăng là không có sự tham dự của Cao Ủy Tỵ Nạn LHQ, mà hồ sơ
được trao trưc tiếp cho cơ quan thẩm quyền của chính phủ Canada tại Thái
Lan để họ phỏng vấn. Trong thủ tục này, bài báo có đề cập đến 5 người
mà họ cho rằng “không phải là những người mà chính phủ Canada muốn giúp
đỡ” (nhưng họ chỉ nêu tên 3 người: một là ông Võ Văn Dũng, cựu thuyền
nhân, có người vợ tên Trương Lan Anh, không phải thuyên nhân, nhưng luật
cho phép, vợ được đi theo chồng (hay ngược lại), bất kể mang quốc tịch
nào và có tài sản hay không! Còn một là ông Sabay Kieng, người tỵ nạn
Việt gốc Campuchia).
Xin nhắc lại rằng tất cả hơn 100 người tỵ
nạn nói trên đều nằm trong hai danh sách do linh mục Peter Namwong trao
cho tổ chức VCF, VOICE, cũng như trực tiếp cho chính phủ Canada kể từ
năm 2006, vì chỉ có ngài mới biết lai lịch của những người này mà thôi.
Và kể từ ngày đó cho đến khi họ được cứu xét để đi tỵ nạn thì tất cả đều
đã phải chờ đợi từ 8 cho đến 11 năm trời, tiếp tục cuộc sống bất hơp
pháp ở Thái Lan. Biết bao nhiêu điều đã xảy ra, vật đổi sao dời!
Thật ra trong suốt hơn 20 năm sống ẩn dật ở Thái Lan kể từ khi trốn trại
để tránh bị cưỡng bức hồi hương, người tỵ nạn đã phải tìm đủ mọi cách
để sống còn, cũng như để kiếm tiền nuôi sống gia đình, kể cả làm giấy tờ
giả để đi lại làm ăn, buôn bán. Sống chui rúc, hay sống sung túc là do
họ tự phấn đấu với cuộc đời lưu vong nơi xứ lạ quê người. Có kẻ thì rất
khấm khá, có người thì vẫn thiếu thốn.
Tuy nhiên không ai, kể cả linh
mục Namwong hay VCF hoặc VOICE biết được họ làm gì hay sinh hoạt ra sao?
Trong lúc đó thì hồ sơ xin tỵ nạn của họ vẫn nằm đợi chính phủ Canada
phỏng vấn! Khi được phỏng vấn, họ khai báo những gì, đúng hay sai thì
những người không có thẩm quyền chẳng làm sao mà biết được!
Cho
đến nay, nếu qua phóng sự điều tra này của CBC News, mà chính quyền
Canada xem lại hồ sơ của các trường hợp trên và khám phá ra có sự sai
sót trong quá trình cứu xét thì đó là trách vụ của sở di trú Canada, và
hậu quả xảy ra như thế nào thì người được họ phỏng vấn sẽ phải trả lời!
Còn VOICE vẫn tiếp tục làm nhiệm vụ thiêng liêng, vô vụ lợi của mình là
giúp người bất hạnh, giúp được người nào, hay người đó. VOICE cũng tha
thiết mong mỏi các cá nhân, các hội đoàn quan tâm đến người tỵ nạn, khi
nghe họ kêu gào “xin hãy cứu giúp chúng tôi”, thì hãy cứu họ một cách
thực tế, đó là vận động cho họ được các quốc gia tự do đón nhận. Chỉ
trích hay moi móc những sơ hở của chương trình định cư như tựa đề của
bài báo sẽ chẳng giúp gì được cho đồng bào, ngược lại chỉ tạo thêm khó
khăn và nguy hiểm cho cuộc sống của họ hiện nay mà thôi!
Một
trong những điểm đáng lưu ý, là ở phần cuối của phóng sự truyền hình
cùng đề tài của CBC News TV, cô xướng ngôn viên Canadian có nhắc khán
thính giả một câu rằng: “Các viên chức liên bang không nói cho chúng tôi
biết là có một người nào đang bị điều tra hay không?”. Tuy nhiên tổ
chức VOICE lại rất mong chính phủ Canada sẽ có một cuộc điều tra sâu
rộng để giải tỏa mọi lời đồn đoán thiếu trung thực, đồng thời bạch hóa
những việc làm hợp pháp của VOICE.
Trước đây, mỗi khi đối chất
với những kẻ vu khống việc làm của VOICE nhưng không trưng được bằng cớ
nào, thì kẻ xấu đều vu vơ nói: Chỉ có Trời mới biết mà thôi! Nay thì
Trời đã trả lời và minh oan cho những việc làm nhân ái của thành viên
các tổ chức nhân đạo VOICE khắp nơi trên thế giới.
Hôm thứ Hai 12/8,
chính quyền của Tổng Thống Donald Trump đã ban hành quy định mới gây
tranh cãi, là sẽ từ chối cấp giấy nhập cảnh hay quy chế thường trú nhân
cho người có thu nhập thấp, theo Reuters.
Quy định này có hiệu lực
từ ngày 15/10 và sẽ từ chối đơn xin làm thẻ xanh tạm thời hay lâu dài
cho những người không có đủ tiêu chuẩn về thu nhập, hoặc nếu họ sẽ phải
nhận trợ cấp xã hội, như tem mua thực phẩm, trợ cấp nhà ở hoặc trợ cấp y
tế.
Chính
phủ dự kiến quy định này sẽ ngay lập tức ảnh hưởng đến hồ sơ của
382.000 dân nhập cư, nhưng các nhà hoạt động cho dân nhập cư nói rằng
con số có thể cao hơn, đặc biệt nếu được áp dụng cho hàng triệu người
đang xin giấy nhập cảnh ở các lãnh sự và đại sứ quán Hoa Kỳ trên thế
giới.
Giới chỉ trích nói rằng đây là nỗ lực giới hạn cả nhập cư
hợp pháp lẫn bất hợp pháp của chính quyền Trump. Trong khi đó một số
chuyên gia nói quy định này có thể cắt giảm số người nhập cư hợp pháp
đến một nửa.
Chính quyền Trump ước tính quy định sẽ tiết kiệm 2,47 tỷ đôla hàng năm về chi tiêu lợi ích công cộng.
Quy định mới này nói gì?
Quy định dài 837 trang nhắm vào những người có thể trở thành "gánh nặng xã hội" (public charge).
Từ
trước đến giờ chưa có một định nghĩa cụ thể về "gánh nặng xã hội",
nhưng ông Ken Cuccinelli, quyền giám đốc Dịch vụ Công dân và nhập cư Hoa
Kỳ nói rằng quy định mới sẽ giúp làm rõ điều này.
Có nhiều yếu tố để đánh giá một người có phải là "gánh nặng xã hội" hay không.
Việc
một người có thể trở thành gánh nặng xã hội hay không được xác định khi
lợi tức hàng năm của họ có cao bằng 125% mức sống tối thiểu (125% FPG),
tức 15.613 đôla (362 triệu đồng) cho một người, hay 25.750 đôla (747
triệu đồng) cho một gia đình 4 người.
Những ai có lợi tức hàng năm thấp hơn 125% của mức sống tối thiểu như trên sẽ bị cho là có thể trở thành gánh nặng xã hội.
Và
những người nhập cư sẽ là "gánh nặng xã hội" nếu họ nhận một hoặc nhiều
hơn một loại trợ cấp xã hội dưới bất cứ hình thức nào suốt 12 tháng
trong khung thời gian 3 năm.
Và trợ cấp xã hội bao gồm các chương
trình như Supplemental Security Income (Hỗ trợ Đảm bảo Thu nhập),
Temporary Assistance for Needy Families (Hỗ trợ Tạm thời cho Gia đình
Khó khăn), Supplemental Nutrition Assistance Program (Chương trình Hỗ
trợ Thực phẩm Dinh dưỡng) và phần lớn các dịch vụ Medicaid và các chương
trình nhà ở xã hội.
"Nguyên tắc thúc đẩy quy định này là một giá
trị cũ của Hoa Kỳ và giá trị đó là sự tự túc," ông Cuccinekku nói trong
một phỏng vấn với Fox News.
Điều đó có nghĩa là người xin nhập
cảnh hay hập tịch Hoa Kỳ phải có khả năng tự lập kinh tế và không phải
nhờ vả vào trợ cấp xã hội dưới bất cứ hình thức nào. Bản quyền hình ảnhGetty ImagesImage caption
Ông Mai Ha đặt lá cờ Mỹ trong ngực áo trong buổi lễ nhập tịch Hoa Kỳ hôm 22/1/2019
Một điều 'đáng tiếc'
Trả
lời phỏng vấn của BBC hôm 13/8, luật sư (?) Tâm Nguyễn tại thành phố San
Jose, California cho biết hiện chưa xác định được bao nhiêu người Việt
sẽ bị ảnh hưởng.
"Nếu quy định này mà có trước đây, như vào năm
1990, 1979, hay 1975 thì có lẽ không một người H.O., thuyền nhân, hay tị
nạn được phép nhập cư vào nước Mỹ hay được vào quốc tịch Mỹ.''
"Đã
là tị nạn bỏ nước ra đi với hai bàn tay trắng thì làm sao đạt nổi tiêu
chuẩn kinh tế tự túc chiếu theo luật mới này. Do đó, một mặt luật mới
này nhằm tiết kiệm cho Hoa Kỳ 2.7 tỉ đô mỗi năm, nhưng sẽ rất tội nghiệp
cho nhiều người tị nạn hay di dân thuộc dạng nghèo.''
"Thật ra
nếu nhìn vào lịch sử cộng đồng Việt tại Mỹ, thì tuy khởi công lập nghiệp
là người tị nạn và rất nhiều người đã nhận trợ cấp xã hội dưới nhiều
hình thức, từ Medical, Foodstamps hay Housing voucher, v.v…nhưng với sức
lao động chăm chỉ, gia đình cộng đồng nương tựa nhau. Và ngày nay cộng
đồng người Mỹ gốc Việt đã trở thành cộng đồng lớn mạnh về mọi mặt, đóng
góp vào xã hội và nền kinh tế Hoa kỳ, nên việc loại bỏ người di dân
nghèo thật là một điều rất đáng tiếc."
"Thật là khó biết hiện
nay có bao nhiêu người Việt sẽ bị ảnh hưởng của luật mới, nhưng một điều
rõ ràng cho những người nhập cư trong tương lai, thì phải có tiêu chuẩn
kinh tế vững vàng thì mới được vào Mỹ.
"Đối với cán bộ quan chức
thì họ giàu có quá rõ ràng, còn người dân nghèo thì sẽ gặp khó khăn.
Giới phê bình thì dựa trên hậu quả ấy để phản đối và cho rằng mục đích
của Tổng thống Trump là giới hạn di dân nghèo và ưu tiên cho di dân
giàu."
Giới đấu tranh cho dân nhập cư khởi kiện
Chỉ một ngày sau khi chính quyền Trump công bố quy định mới, đã có hai tổ chức cho biết sẽ nộp đơn kiện để chặn lại.
Họ
cho rằng quy định mới vượt qua quyền hạn lập pháp của Quốc hội Hoa Kỳ.
Tòa án có thể ban lệnh Đình chỉ Tạm thời (Temporary Restraining Order)
để chờ ngày xét xử.
Trung tâm Luật Di trú Quốc gia (NILC) cho
biết họ sẽ đệ đơn kiện để ngăn chặn quy định này có hiệu lực. Giám đốc
điều hành nhóm cho biết quy định này có động cơ chủng tộc. Các luật sư
của tiểu bang California và New York cũng đã đe dọa sẽ kiện.
Ông Gordon D.
Sondland -Đại Sứ Mỹ bên cạnh Liên Bang Âu Châu (Liên Âu) nhận được trát
đòi của Uỷ Ban Điều Tra Truất Phế Tổng Thống đến trụ sở Hạ Viện điều
trần về việc tổng thống yêu cầu chính phủ Ukraine
giúp ông ta bới móc về những hành vi tham nhũng của bố, con ông Joe
Biden -cựu phó tổng thống Mỹ- và hiện đang là 'ứng cử viên Dân Chủ,
tranh chức 'tổng thống thứ 46 của Hoa Kỳ.' Đương kim tổng thống
Mỹ -ông Donald Trump- đã bị điều tra về việc ông thông đồng với Nga, và
được người Nga giúp thắng cử năm 2016. Năm nay ông đang bị tố cáo là
ông nhờ Ukraine giúp ông tái đắc cử trong
cuộc tranh cử năm 2020 -sắp diễn ra sau 13 tháng nữa. Đại diện Đại Sứ
Sondland, luật sư Robert Luskin nói, vì là một viên chức trực thuộc Bộ
Ngoại Giao, nên thân chủ của ông ta -Đại Sứ Sondland- phải tuân hành
lệnh của chính phủ, mặc dù ông Sondland rất muốn
điều trần về chính sách của Tổng Thống Mỹ -Donald Trump- đối với
Ukraine. Ông Luskin còn nói thêm, "Đại Sứ Sondland đã chuẩn bị mọi tài
liệu, và sẵn sàng điều trần, thì nhận được lệnh cấm. Tuy nhiên ông vẫn
tự nguyện điều trần, nếu Bộ Ngoại Giao rút bỏ lệnh
cấm."
Nhưng chính Trump
viết điện thư không cho Sondland điều trần; sáng thứ Ba mùng 8 tháng
Mười 2019, Trump post lên bản điện thư trên Twetter:
"Tôi rất muốn gửi Đại Sứ
Sondland -một người đứng đắn, một viên chức thượng thặng của Hoa Kỳ đến
Quốc Hội điều trần, nhưng đáng buồn là ông đại sứ sẽ làm chứng trước một
tòa án kangaroo hoàn toàn bất công, một chiều,
không tôn trọng bất cứ quyền lợi nào của đảng Cộng Hòa."
Hạ Viện Dân Chủ đã
nhiều lần cảnh cáo Hành Pháp là việc chen lấn vào cuộc điều tra truất
phế cũng đủ là một tội có thể bị truất phế; tuy nhiên, đang bị điều tra
truất phế, thì tổng thống còn sợ gì nữa. Ông
cứ ngăn cấm, và hậu quả là sáng thứ Ba, Đại Sứ Sondland đã tuân lệnh
ông, không đến trụ sở Quốc Hội như ông ta dự tính sẽ đến; có thể Trump
lập luận là nguy cơ bị truy tố về tội ngăn cản quốc hội điều tra dù sao
vẫn chưa đến, trong lúc nguy cơ để Đại Sứ Sondland
khai toạc mưu đồ tranh cử bất hợp pháp mình thì chỉ trong ngày thứ Ba,
10/08/2019, tình hình đã lâm nguy đến mức khó thay đổi.
Sondland cộng tác
với những tài liệu tang chứng, có thể tạo ảnh hưởng cho nhiều viên chức
khác, vốn vẫn bất phục chính sách vụ lợi của Trump, cũng sẽ bắt chước
làm theo, và làn sóng tố giác của viên chức
hành pháp sẽ gây nhiều hậu quả mà Trump và chính phủ không khắc phục
được.
Cuộc điều tra truất
phế không chỉ bó hẹp vào việc Trump ép buộc Ukraine giúp ông ta lợi thế
tranh cử, mà đang lan sang địa hạt chính trị; Hạ Viện gửi trát đòi Bộ
Quốc Phòng và phòng Ngân Sách những tài liệu
liên quan đến việc Trump không trao ngân khoản viện trợ quốc phòng $391
triệu cho Ukraine -số tiền tối cần để giúp quân đội Ukraine chống lại
cuộc chiến tranh xâm lược của Nga.
Nhiều Dân Biểu Dân
Chủ nêu lên nghi vấn liên quan đến thân tình của Trump với Putin và cuộc
chiến tranh chống Nga của Ukraine. Họ đặt câu hỏi: Trump có giúp Nga
không, khi ông ta tạo khó khăn ngân sách quốc
phòng cho Ukraine.
Sau ông Sondland là
bà Marie Yovanovitch -Đại Sứ Mỹ tại Ukraine vừa bị Trump ngưng chức vì
thiếu tinh thần phục vụ chính sách tư lợi của ông. Bà Yovanovitch đã đến
trụ sở Hạ Viện hôm thứ Sáu để điều trần..
Trong lúc đó, Bộ Ngoại Giao đã một lần quá hạn, không giao nạp những
văn thư bị đòi bằng trát - subpoena.
Chủ Tịch Ủy Ban Tình
Báo Hạ Viện -Dân Biểu Adam Schiff- chỉ trích Tổng Thống Trump và Ngoại
Trưởng Mike Pompeo vì đã chặn Gordon Sondland -một nhân chứng quan trọng
trong nghi vấn Ukraine.
Ông nói với phóng viên truyền thông là ông Sondland đã đệ nạp cho Bộ
Ngoại Giao nhiều văn kiện và email quan trọng, nhưng bộ chặn lại, không
chuyển tiếp cho Quốc Hội.
Schiff nói, "Việc ngăn chặn không cho nhân chứng Sondland thuyết trình
trước Quốc Hội, và không chuyển tiếp những tài liệu của ông Sondland đến
ủy ban điều tra truất phế, là những vi phạm trầm trọng."
Tuần trước, ông Kurt
Volker, nguyên sứ giả đặc biệt của Hoa Kỳ bên cạnh chính phủ Ukraine đã
thuyết trình và cung cấp nhiều văn thư cho thấy viên chức ngoại giao
chứng kiến và lo ngại việc Trump chặn lại
không giao tiền viện trợ quân sự cho Ukraine, và đòi tân tổng thống
Ukraine đồng ý giúp ông tìm tài liệu tham nhũng của ông Joe Biden.
Biến chuyển quan trọng trong ngày thứ Ba, mùng 8 tháng Mười, 2019 là
Bạch Cung gửi thư bảo thẳng Quốc Hội là họ không cộng tác trong cuộc
điều tra truất phế nữa; bức thư do cố vấn của tổng thống -ông Pasquale
"Pat" A. Cipollone - ký tên, nhân danh ông Donald
Trump.
Câu cuối cùng của lá thư là:
“We hope that, in light of the many deficiencies we have identified in
your proceedings, you will abandon the current invalid efforts to pursue
an impeachment inquiry and join the President in focusing on the many
important goals that matter to the American
people. Sincerely , Cipollone Counsel to the President.”
DỊCH:
“Chúng tôi hy vọng sau nhiều thiếu sót mà chúng tôi đã nêu lên trong quá
trình tố tụng của quốc hội, quý vị sẽ từ bỏ những việc làm không hợp lệ
hiện tại để theo đuổi một cuộc điều tra luận tội; và tham gia vào việc
làm của Tổng thống tập trung vào nhiều mục
tiêu quan trọng đối với người dân Mỹ. Trân trọng, Cipollone Tư vấn cho
Tổng Thống.”
Qua lá thư này, tối thiểu tổng thống cũng khẳng định là Hành Pháp sẽ
không tuân hành, mà cũng không nhìn nhận thẩm quyền 'điều tra để truất
phế' của Hạ Viện nữa.
Cơ quan nào đủ thẩm quyền để giải quyết sự bất đồng quan điểm giữa Hành Pháp và Lập Pháp?
Và việc tổng thống
đơn phương quyết định không tham dự cuộc điều tra truất phế, có là yếu
tố đủ để Hạ Viện quyết định truất phế tổng thống hay chưa?
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Đại sứ Sondland
sẽ ra điều trần trong cuộc điều tra luận tội Trump
12.10.2019
<Outlook-Chú thích .png>
Đại sứ Mỹ tại EU Gordon Sondland
Đại sứ Hoa
Kỳ tại EU, ông Gordon Sondland, sẽ ra điều trần để cung cấp thông tin
cho cuộc điều tra luận tội Tổng Thống Donald Trump,
bất chấp lệnh cấm của Bộ Ngoại Giao. "Dù lệnh của Bộ Ngoại Giao hiện
nay là không cho phép ra làm chứng, nhưng Đại Sứ Sondland sẽ tôn trọng
trát triệu tập của các ủy ban Hạ Viện, và ông mong muốn được ra điều
trần vào ngày 17 tháng 10,” ông Robert Luskin,
luật sư của đại sứ Hoa Kỳ tại Liên Âu (EU) Sondland thông báo hôm thứ
Sáu.
Tuyên bố
được đưa ra cùng ngày với việc bà Marie Yovanovitch, cựu đại sứ Hoa Kỳ
tại Ukraine, ra điều trần trước Hạ Viện về những điều
bà biết về nỗ lực gây áp lực với Kiev của chính quyền Trump. Bà
Yovanovitch nói Tổng Thống Trump đã sa thải bà vì những lời cáo buộc “vô
căn cứ và không có thật,” sau khi bà bị chỉ trích bởi luật sư riêng của
tổng thống là ông Rudy Giuliani.
Trước đó,
Bộ Ngoại Giao đã yêu cầu Đại Sứ Sondland không hợp tác với cuộc điều tra
của Hạ Viện. Ukraine không thuộc EU nhưng theo thông
tin Quốc Hội nhận được, Đại Sứ Sondland đã làm việc với cựu đặc sứ Hoa
Kỳ về vấn đề Ukraine Kurt Volker, trong vấn đề hợp tác giữa Kiev và
Washington.
Hạ Viện mở
cuộc điều tra luận tội Tổng Thống Trump hôm 24 tháng 9, sau khi một
người nhân viên gởi thư tố cáo Tổng Thống Trump yêu cầu người đồng cấp
Ukraine Volodymyr Zelensky điều tra cựu Phó TổngThống Joe Biden và con trai Hunter Biden. ~~~~~~~~~~~~~~~
US
Ambassador to EU Gordon Sondland, key impeachment witness, will testify
Sở di trí vừa công bố nhũng sửa đổi về luật “Public Charge”
và sẽ áp dụng/ảnh hưởng đến những ai có ý định nhập cảnh Mỹ hoặc thẻ
xanh sắp tới. Public Charge là gì? Tại sao chúng ta cần phải quan tâm đến luật Public charge khi có ý định nhập cảnh hay định cư tại Mỹ?
Public Charge tức là gánh nặng cho chính phủ Hoa Kỳ và đây là một
trong những lý do khiến một người có thể bị từ chối nhập cảnh thường trú
(Immigrant Visa) hoặc bị từ chối thay đổi tình trạng di trú (Adjustment
of Status).
Theo mục 212(a)(4) của luật di trú, một cá nhân có thể bị từ chối
nhập cảnh hoặc bị từ chối thẻ xanh (Adjustment of Status) nếu như tại
thời điểm đó (nhập cảnh hoặc apply thẻ xanh) người đó được xác định là
có thể trở thành “gánh nặng xã hội (Public Charge)” trong tương lai thì
người đó sẽ không được cấp phép nhập cảnh hoặc bị từ chối thẻ xanh.
Luu ý: Public Charge không áp dụng cho qui trình nhập tịch.
Những yếu tố nào xác định một người có trở thành “Public Charge” hay không?
USCIS officer sẽ đánh giá tổng thể của các yếu tố sau để xác định một người có khả năng trở thành “Public charge”:
Tuổi tác
Tình trạng sức khoẻ
Tình trạng gia đình
Tài sản
Người bảo trợ
Tình trạng tài chính
Bằng cấp và chuyên môn
Những đối tượng nào sẽ bị xem là “public charge”
Nếu bạn hoặc người thân của bạn nằm trong chương trình Cash
Assistance Program (Chương trình hỗ trợ tiền mặt cho người cao tuổi hoặc
người khuyết tật) hoặc cần chăm sóc sức khỏe thời gian dài (long-term
care, không có khả năng tự chăm sóc bản thân vì tổn thương bất kỳ trên
cơ thể hoặc có nhu cầu sử dụng viện dưỡng lão) thì rất CÓ THỂ
được coi là Public Charge. Tuy nhiên, USCIS officer sẽ xem xét hết tất
cả các yếu tố (bên trên) trước khi đưa ra quyết định “Public Charge” đối
với bạn.
Những chương trình nào không được xem là “Public Charge”?
Các chương trình hỗ trợ cộng đồng non-cash sau không được xem là “public charge”
Medicaid hoặc bảo hiểm sức khỏe hoặc dịch vụ sức khoẻ nhu
vaccination, điều trị các bệnh truyền nhiễm, short-term care, dịch vụ
cấp cứu)
Chương trình bảo hiểm sức khỏe, chăm sóc cho trẻ em.
Chương trình dinh dưỡng nhu Foodstamp, chương trình hỗ trợ phụ nữ
mang thai, bữa ăn quốc gia tại các trường học, chương trình hỗ trợ thực
phẩm khẩn cấp do thiên tai…
Hỗ trợ nhà ỏ, hỗ trợ điện nước cho các gia đình low-income.
Các chính sách đào tạo, giáo dục…
Các chương trình địa phương, tiểu bang, liên bang tuong tự như các mục list bên trên cũng không được xem là “Public Charge”.
Để tránh bị coi là “Public Charge” khi phỏng vấn thì chúng ta cần nộp kèm hồ sơ gì?
Form I-864,Affidavit of Support,
là một mẫu đơn bảo trợ tài chính được nộp bỏi người bảo trợ (sponsor)
khi bạn đang xin cấp thẻ xanh hoặc visa nhập cư theo diện bảo lãnh gia
đình. Mục đích của form này là để cho thấy rằng bạn có phương tiện tài
chính để sinh sống tại Hoa Kỳ mà không cần phúc lợi hoặc phúc lợi tài
chính từ chính phủ Hoa Kỳ. Người bảo lãnh phải chứng minh rằng họ có thu
nhập hàng năm không dưới 125% mức tối thiểu của liên bang.
Các cá nhân sau đây được yêu cầu nộp Affidavit of Support hoàn thành
bởi người bảo trợ của họ (mình chỉ bàn đến diện bảo lãnh gia đình):
Con trai và con gái chưa lập gia đình của công dân Hoa Kỳ
Vợ chồng của thường trú nhân và con trai chưa lập gia đình và con
gái (bất kể tuổi tác) của người thường trú và trẻ em vị thành niên.
Con trai và con gái đã lập gia đình của công dân Hoa Kỳ
Anh chị em của công dân Mỹ trưởng thành
Người nhập cư dựa trên việc làm (employment-based) sẽ làm việc cho
người thân hoặc công ty mà công dân Hoa Kỳ hoặc người thân thường trú sở
hữu 5% hoặc nhiều hơn quyền sở hữu.
Sở
Di Trú USCIS là nơi sẽ xét duyệt đương đơn có thể trong tương lai trở
thành gánh nặng xã hội hay không. (Hình minh họa: John Moore/Getty
Images)
Vào ngày 14 Tháng Tám, 2019, Bộ An Ninh Nội Địa Hoa Kỳ (U.S.
Department of Homeland Security) thông báo Quy Định Đề Nghị (Notice of
Proposed Rulemaking) về vấn đề Điều Luật Cấm Nhập Cảnh vì là Gánh Nặng
của Xã Hội (Inadmissibility on Public Charge Grounds).
Quy
Định Chính Thức và quy định này được bắt đầu áp dụng vào ngày 15 Tháng
Mười, 2019. Những hồ sơ xin thẻ xanh nào được nộp trước ngày 15 Tháng
Mười, 2019, sẽ không bị áp dụng Quy Định Chính Thức này.
Thêm vào đó, Sở Di Trú USCIS thông báo vào ngày 9 Tháng Mười, 2019,
rằng Sở Di Trú sẽ không nhận những mẫu đơn I-485, I-129, I-539/I-539A,
I-864, và I-864EZ cũ và chỉ nhận những mẫu đơn phát hành vào ngày 15
Tháng Mười, 2019 mà thôi.
Nghĩa là nếu quý vị dùng đơn xin thẻ xanh hoặc những mẫu đơn nêu trên
được phát hành trước ngày 15 Tháng Mười, 2019, và Sở Di Trú USCIS nhận
được đơn của quý vị sau ngày 14 Tháng Mười, 2019, thì hồ sơ của quý vị
sẽ không được nhận và sẽ bị trả về.
Nếu quý vị dùng đơn mới để nộp đơn xin thẻ xanh thì quý vị phải nộp
thêm một mẫu đơn nữa, tức là mẫu đơn I-944. Mẫu đơn này dùng để Sở Di
Trú USCIS xét duyệt đương đơn có lọt vào điều luật cấm nhập cảnh về gánh
nặng xã hội hay không. Quý vị phải cung cấp những chi tiết của quý vị
về tuổi tác, sức khỏe, tình trạng gia đình, tình hình tài chính, học vấn
và kỹ năng, và những trợ cấp của chính phủ quý vị đã từng lãnh.
Theo Quy Định Chính Thức về Gánh Nặng Xã Hội, nếu những người nào đã
từng lãnh trợ cấp chính phủ 12 tháng trong vòng 36 tháng vừa qua thì hồ
sơ thẻ xanh sẽ bị từ chối. Trong quy định có nói nếu những ai đã từng
lãnh trợ cấp chính phủ và đã trả lại tiền cho chính phủ thì điều đó sẽ
được coi là điều tốt khi Sở Di Trú USCIS xét hồ sơ của người đó. Tuy
nhiên hiện giờ cơ quan chính phủ không có quy định hay phương cách nào
để quý vị có thể đền lại cho chính phủ những quyền lợi trợ cấp mà quý vị
đã từng hưởng.
Những quý vị nào nghĩ rằng Quy Định Chính Thức này chỉ ảnh hưởng
những đương đơn xin thẻ xanh với Sở Di Trú USCIS mà thôi, quý vị nên lưu
ý.
Vào đầu năm 2018, Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ đã âm thầm sửa đổi luật lệ của
họ về vấn đề từ chối cấp chiếu khán di dân vì đương đơn có thể trở
thành Gánh Nặng Xã Hội. Một phần trách nhiệm của Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ là
cấp chiếu khán cho người nước ngoài được nhập cảnh Hoa Kỳ.
Những Tòa Tổng Lãnh Sự Hoa Kỳ trên thế giới là những cơ quan dưới
quyền của Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ. Cho nên những luật lệ mới của Bộ Ngoại
Giao Hoa Kỳ sẽ được áp dụng tại các Tòa Tổng Lãnh Sự Hoa Kỳ trên thế
giới.
Vì Bộ Ngoại Giao âm thầm sửa đổi luật lệ về Gánh Nặng Xã Hội mà không
thông báo theo luật định cho nên Luật Sư Đoàn Di Trú Hoa Kỳ đã đưa đơn
kiện Bộ Ngoại Giao vì sửa đổi luật lệ mà không thông báo.
Vào ngày 11 Tháng Mười, 2019, Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ thông báo Interim
Final Rule (tạm dịch là Quy Định Chính Thức Tạm Thời) nhằm để đương đầu
với những vụ kiện và đưa ra lý do là mục đích của Quy Định Chính Thức
Tạm Thời của Bộ Ngoại Giao là muốn luật lệ của Bộ Ngoại Giao được căn
chỉnh theo Quy Định Chính Thức của Bộ Anh Ninh Nội Địa Hoa Kỳ.
Trong Quy Định Chính Thức Tạm Thời của Bộ Ngoại Giao lập lại những gì
trong Quy Định Chính Thức của Bộ An Ninh Nội Địa nhưng có nói thêm về
bảo hiểm y tế và nếu đương đơn có thể có bảo hiểm y tế mà không được
chính phủ tài trợ là một điểm tốt khi quyết định đương đơn có thể trở
thành Gánh Nặng Xã Hội hay không. Có lẽ Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ thêm điều
lệ về bảo hiểm y tế là vì tuyên bố của Tổng Thống Donald Trump không cho
nhập cảnh di dân nếu không có bảo hiểm y tế.
Vào ngày 4 Tháng Mười, 2019, Tổng Thống Donald Trump tuyên bố sẽ
không cho nhập cảnh những di dân mới nếu không chứng minh có khả năng
mua bảo hiểm y tế không được chính phủ đài thọ trong vòng 30 ngày kể từ
ngày nhập cảnh Hoa Kỳ. Điều này sẽ ngăn những người nhập cư đủ điều kiện
nếu họ không có khả năng tài chánh để mua bảo hiểm y tế.
Bảo hiểm y tế theo chương trình Affordable Care Act (ACA) mà thường
được gọi là Obamacare, không được coi là bảo hiểm y tế không được chính
phủ đài thọ. Điều lệ này sẽ được chấp hành vào ngày 3 Tháng Mười Một,
2019.
Bản tin chiếu khán
Theo yêu cầu của quý bạn đọc, sau đây là bản thông tin chiếu khán cho Tháng Mười, 2019.
Ưu tiên 1 – priority date là ngày 15 Tháng Giêng, 2013, tức là ưu
tiên được dành cho những người con trên 21 tuổi chưa có gia đình của
công dân Hoa Kỳ.
Ưu tiên 2A – priority date là hiện hành, tức là ưu tiên được dành cho
vợ, chồng, hoặc con độc thân dưới 21 tuổi của thường trú nhân.
Ưu tiên 2B – priority date là ngày 1 Tháng Sáu, 2014, tức là ưu tiên
được dành cho con độc thân trên 21 tuổi của thường trú nhân.
Ưu tiên 3 – priority date là ngày 15 Tháng Chín, 2007, tức là ưu tiên được dành cho con đã có gia đình của công dân Hoa Kỳ.
Ưu tiên 4 – priority date là ngày 22 Tháng Mười Một, 2006, tức là ưu tiên được dành cho anh, chị hoặc em của công dân Hoa Kỳ.
Quý vị có thể tự theo dõi bản thông tin chiếu khán cho hằng tháng tại website của Tổ Hợp Luật Sư Nguyen & Luu, LLP tại: www.nguyenluu.com/vn/vnbulletin/2019-10%20luatditru_banchieukhan_dienthannhan.html
Mọi thắc mắc xin liên lạc: Luật Sư Darren Nguyễn Ngọc Chương hoặc
Luật Sư Lưu Trọng Cẩm Thương của Tổ Hợp Luật Sư Nguyễn & Lưu, LLP
địa chỉ số 1120 Roosevelt, Irvine, CA 92620. Website www.nguyenluu.com/vietnamese.html. Điện thoại (949) 878-9888.
Sở
Di Trú USCIS là nơi sẽ xét duyệt đương đơn có thể trong tương lai trở
thành gánh nặng xã hội hay không. (Hình minh họa: John Moore/Getty
Images)
Vào ngày 10 Tháng Mười, 2018, U.S. Department of Homeland Security
(Bộ An Ninh Nội Địa Hoa Kỳ) đã đăng trên Công Báo Liên Bang (Federal
Register) thông báo Quy Định Đề Nghị (Notice of Proposed Rulemaking) về
vấn đề Điều Luật Cấm Nhập Cảnh vì là Gánh Nặng của Xã Hội
(Inadmissibility on Public Charge Grounds).
Công
chúng có 60 ngày từ ngày 10 Tháng Mười, 2018, để góp ý kiến và thời
gian góp ý kiến chấm dứt vào ngày 10 Tháng Mười Hai, 2018. Sau khi thời
gian góp ý kiến chấm dứt, Bộ An Ninh Nội Địa sẽ ban hành Quy Định Chính
Thức.
Vào ngày 14 Tháng Tám, 2019, Bộ An Ninh Nội Địa thông báo Quy Định
Chính Thức và quy định này sẽ được bất đầu áp dụng vào ngày 15 Tháng
Mười, 2019. Những hồ sơ xin thẻ xanh nào được nộp trước ngày 15 Tháng
Mười, 2019, sẽ không bị áp dụng Quy Định Chính Thức này.
Quy Định Chính Thức này được Bộ An Ninh Nội Địa đưa ra, cho nên chỉ
áp dụng cho những cơ quan dưới thẩm quyền của Bộ An Ninh Nội Địa như
U.S. Citizenship and Immigration Services (CIS) (Cơ Quan Nhập Tịch và Di
Trú Hoa Kỳ), U.S. Customs and Border Protection (CBP) (Quan Thuế và
Biên Phòng Hoa Kỳ), U.S. Immigration and Customs Enforcement (ICE) (Sở
Di Trú và Quan Thuế Hoa Kỳ).
Tuy rằng Quy Định Chính Thức được áp dụng trong trường hợp gia hạn
tình trạng di trú (Extension of Status), thay đổi tình trạng di trú
(Change of Status), và điều chỉnh tình trạng di trú sang thành thường
trú nhân (Adjustment of Status), nhưng những hồ sơ điều chỉnh tình trạng
di trú sang thành thường trú nhân của mẫu đơn I-485 sẽ bị ảnh hưởng
nhiều nhất.
Quy Định Chính Thức này tăng đáng kể tiêu chuẩn để đánh giá khả năng
của đương đơn có thể trở thành Gánh Nặng của Xã Hội hay không.
Mẫu đơn I-864 – Affidavit of Support (Đơn Bảo Trợ Tài Chính) không đủ
để thuyết phục Sở Di Trú USCIS mà Sở Di Trú USCIS sẽ dựa vào mẫu đơn
mới I-944 – Declaration of Self-Sufficiency (tạm dịch tuyên bố tự túc).
Theo quy định mới này, dù là có mẫu bảo trợ tài chính và người bảo
trợ hội đủ mức lợi tức tối thiểu 125% trên mức nghèo liên bang, chưa
chắc là hồ sơ thẻ xanh sẽ được chấp thuận. Sở Di Trú USCIS phải xét
duyệt đương đơn có thể trong tương lai trở thành gánh nặng xã hội hay
không theo điều luật 212(a)(4).
Những điểm chính Sở Di Trú USCIS sẽ nhìn vào là tuổi tác, sức khỏe,
tình trạng gia đình, tình hình tài chính, học vấn và kỹ năng. Khi xét
duyệt, Sở Di Trú USCIS sẽ không dựa vào bất cứ một điểm chính nào mà
phải dựa vào toàn bộ hoàn cảnh của tất cả điểm chính. Nghĩa là dù đương
sự có tuổi tác cao nhưng những điểm chính khác được tốt thì sẽ không bị
xét duyệt là lọt vào điều luật 212(a)(4).
Mẫu đơn I-944 sẽ là mẫu đơn Sở Di Trú USCIS dùng để xét duyệt đương
đơn có thể trở thành gánh nặng xã hội trong tương lai hay không. Mẫu đơn
I-944 này sẽ dài hơn và sẽ yêu cầu nhiều bằng chứng hơn mẫu đơn I-864.
Mẫu đơn I-944 này đòi hỏi nhiều chi tiết và xem xét kỹ lưỡng lịch sử
công việc và tình hình tài chính của đương đơn và nhiều yếu tố khác. Một
phần chính trong mẫu đơn I-944 này chú trọng vào sự lãnh trợ cấp của
đương đơn. Nếu đương đơn đã từng lãnh trợ cấp hoặc đã từng xin trợ cấp
thì hồ sơ xin thẻ xanh của đương đơn có thể bị từ chối vì đương đơn được
coi là có thể trở thành gánh nặng xã hội.
Quy Định Chính Thức này sẽ không bị áp dụng vào những hồ sơ I-751 tức
là hồ xin thẻ xanh 10 năm hoặc hồ sơ N-400 tức là hồ sơ xin nhập quốc
tịch Hoa Kỳ vì hồ sơ I-751 and N-400 không phải là hồ sơ được coi là xin
nhập cảnh Hoa Kỳ cho nên điều lệ cấm nhập cảnh 212 của Đạo Luật Di Trú
không được áp dụng vào những hồ sơ đó.
Quy Định Chính Thức này đưa ra thủ tục Public Charge Bonds. Trong
trường hợp đương đơn bị Sở Di Trú USCIS quyết định rằng đương đơn bị lọt
vào điều luật cấm nhập cảnh 212(a)(4) tức là có thể trở thành Gánh Nặng
của Xã Hội, đương đơn có thể thế chấp ít nhất là $8,100 để được miễn
điều luật cấm nhập cảnh này. Vấn đề là đương đơn không có quyền đòi để
đóng tiền thế chấp nhưng phải được Sở Di Trú USCIS yêu cầu thì mới được
đóng tiền thế chấp.
Nhưng đã trình bày trên, Quy Định Chính Thức này được Bộ An Ninh Nội
Địa đưa ra, cho nên chỉ áp dụng cho những cơ quan dưới thẩm quyền của Bộ
An Ninh Nội Địa.
Quy Định Chính Thức này sẽ không được áp dụng vào những hồ sơ xin thị
thực với Lãnh Sự Hoa Kỳ vì Lãnh Sự Hoa Kỳ là dưới thẩm quyền của Bộ
Ngoại Giao. Tuy nhiên trong tương lai Bộ Ngoại Giao có thể chuyển chiều
hướng và đi theo Quy Định Chính Thức này của Bộ An Ninh Nội Địa.
Bản tin chiếu khán
Theo yêu cầu của quý bạn đọc, sau đây là bản thông tin chiếu khán cho Tháng Mười, 2019.
Ưu tiên 1 – priority date là ngày 15 Tháng Giêng, 2013, tức là ưu
tiên được dành cho những người con trên 21 tuổi chưa có gia đình của
công dân Hoa Kỳ.
Ưu tiên 2A – priority date là hiện hành, tức là ưu tiên được dành cho
vợ, chồng, hoặc con độc thân dưới 21 tuổi của thường trú nhân.
Ưu tiên 2B – priority date là ngày 1 Tháng Sáu, 2014, tức là ưu tiên
được dành cho con độc thân trên 21 tuổi của thường trú nhân.
Ưu tiên 3 – priority date là ngày 15 Tháng Chín, 2007, tức là ưu tiên được dành cho con đã có gia đình của công dân Hoa Kỳ.
Ưu tiên 4 – priority date là ngày 22 Tháng Mười Một, 2006, tức là ưu tiên được dành cho anh, chị hoặc em của công dân Hoa Kỳ.
Võ
Văn Dũng đến Sân Bay Quốc Tế Pearson ở Toronto vào năm 2016 từ Thái
Lan. Một cuộc điều tra của CBC đã phát hiện ít nhất năm người, bao gồm
ông Dũng, được cho nhập cư vào Canada thông qua một chương trình tái
định cư đặc biệt, mặc dù họ có vẻ không phải là những người mà chính phủ
liên bang muốn giúp đỡ. (Pho Duc Lam/Facebook)
Võ Văn Dũng đưa ngón tay cái lên trước ống kính truyền hình khi ông đi qua Sân Bay Quốc Tế Pearson, Thành phố Toronto.
Cùng
với hơn 100 "thuyền nhân" Việt Nam đến Canada trong khoảng thời gian từ
năm 2014 đến năm 2017, có thể nói ông đã đáp xuống đất nước này sau 20
năm sinh sống trong bóng tối xã hội.
Thay
vì chịu đựng sự cai trị của Cộng Sản ở Việt Nam, nhiều người trốn chạy
khỏi quê hương mình sau Chiến Tranh Việt Nam đã xin tỵ nạn ở nước láng
giềng Thái Lan vào những năm 1970 và 80. Nhưng việc tỵ nạn đồng nghĩa
với phải trả giá. Trong nhiều thập niên, họ là những người "vô tổ quốc,"
sống một cuộc sống "không được thừa nhận". Họ không thể làm việc mà
không bị đe dọa bắt giữ hay xử phạt. Họ không được hưởng các dịch vụ
chăm sóc y tế. Một số phải lệ thuộc vào các khoản cứu trợ để sống qua
ngày.
Họ có rất ít
hoặc không có sự lựa chọn nào cho đến khi Canada tiếp nhận họ theo một
chương trình đặc biệt được thiết kế nhằm tái định cư các thuyền nhân mà
trước đó đã sống trong hoàn cảnh vô vọng.
Nhưng CBC News được tin rằng trước khi đến Canada, ông Dũng rõ ràng đã có một cuộc sống sung túc hơn.
Người
đàn ông 57 tuổi này trước đó điều hành một cơ sở kinh doanh tour du
lịch có hướng dẫn viên. Có trụ sở chính tại Thành Phố Hồ Chí Minh, Việt
Nam, Công Ty Trách Nhiệm Hữu Hạn Lữ Hành Đỏ Sài Gòn (Saigon Red Travel
Company Limited) cung cấp các tour du lịch giữa Việt Nam và Thái Lan. Và
ông Dũng cũng vô tư không che giấu việc làm ăn và các dự án kinh doanh
lữ hành của mình, vẫn thản nhiên chụp ảnh cùng nhân viên và đăng trên
mạng xã hội.
Tấm danh thiếp xác nhận ông Võ Văn Dũng là giám đốc của công ty Saigon Red Travel, có trụ sở chính tại Việt Nam. (Submitted)
Cuộc
điều tra của CBC về chương trình này phát hiện rằng ít nhất năm người,
bao gồm ông Dũng, được Canada cho nhập cư mặc dù họ không phải là những
người mà chính phủ Canada muốn giúp đỡ, điều mà đã đặt ra một số nghi
vấn về quá trình kiểm tra và xét duyệt nhằm mục đích bảo vệ hệ thống di
trú của quốc gia này.
Ông
Guiddy Mamann, luật sư chuyên biện hộ cho người tị nạn ở Toronto, đã
chia sẻ với chúng tôi rằng, "Canada được biết đến là tấm gương sáng cho
cả thế giới về những chương trình nhân đạo cứu giúp những người tha
hương, những người mà đã không may rơi vào hoàn cảnh bế tắc vì một lý do
nào đó."
Hồ sơ cho thấy cơ sở kinh doanh này được thành lập vào năm 2014. (CBC)
"Nếu có người đã chiếm chỗ của những người mà thực sự xứng đáng được đi Canada, thì điều đó làm tôi hết sức phiền lòng."
Ông
Dũng đã không trả lời yêu cầu cho ý kiến của CBC. Nhưng khi CBC News
hỏi một người quen của ông về công việc làm ăn và lối sống của ông, thì
người đó nói rằng ông hay đi lại giữa Việt Nam, Thái Lan và vùng
Vancouver mở rộng và họ "nghĩ rằng ông ấy đang sống rất tốt".
Ai là những người vô tổ quốc?
Một
cuộc khủng hoảng nhân đạo đã xảy ra sau khi Sài Gòn thất thủ vào năm
1975. Gần một triệu người chạy trốn khỏi Việt Nam – nhiều người ra đi
bằng thuyền, lao mình vào những cuộc hành trình đầy hiểm nguy. Liên Hiệp
Quốc ước tính rằng lên đến 250,000 thuyền nhân đã chết trên biển.
Nhiều
người trong số những thuyền nhân sống sót đã cập bến tại các nước láng
giềng như Malaysia, Hong Kong, Philippines và Thái Lan.
Riêng Canada đã tiếp nhận hơn 100,000 người tỵ nạn sau chiến tranh.
Một
nhóm người đang nghỉ ngơi tại một cơ sở lưu trú dành cho người tỵ nạn ở
Hồng Kông vào ngày 7 tháng 1 năm 1980, sau khi rời khỏi Việt Nam. (Fresco/Evening Standard/Hulton Archive/Getty Images)
Vào
năm 1996, Việt Nam hồi hương hàng chục ngàn thuyền nhân từ nước ngoài.
Những người không muốn trở về vì sợ bị đàn áp tại quê nhà đã trốn khỏi
trại tỵ nạn, sống trong tình trạng vô tổ quốc ở những nơi như Thái Lan.
Năm
2006, Hiệp Hội Người Canada Gốc Việt (Vietnamese Canadian Federation -
VCF), cùng với một hội nhóm có trụ sở tại Hoa Kỳ có tên gọi là Sáng Kiến
Thể Hiện Lương Tâm Người Việt Hải Ngoại (Vietnamese Overseas Initiative
for Conscience Empowerment - VOICE), đã gửi kiến nghị lên chính quyền
Canada, yêu cầu chính quyền cho nhập cư một số người còn mắc kẹt tại
Thái Lan.
Ông Jason
Kenney, thủ hiến đương nhiệm của Alberta, lúc đó là bộ trưởng di trú
liên bang, đã bí mật gặp gỡ các quan chức chính phủ Thái Lan để đảm bảo
những người này được cấp giấy phép xuất cảnh để rời khỏi Thái Lan.
Một
quan chức trong chính phủ Canada cho biết, nhà chức trách Thái Lan
không muốn lan truyền tin tức về chương trình này vì sợ rằng hàng ngàn
người sẽ đến nước họ một cách bất hợp pháp và biến nước họ thành một
trung tâm nhập cư.
"Thực
sự tôi đã đi Bangkok ... và chúng tôi đã có nhiều cuộc đàm phán," ông
Kenney phát biểu trước một phòng họp đầy kín những người vừa mới đến
Vancouver mà đã từng bị mắc kẹt tại Thái Lan, theo một video trên
YouTube về phiên họp này vào năm 2014. "Chúng tôi đã hứa thực hiện việc
đàm phán này một cách bí mật."
Theo
lời một quan chức cấp cao và một người khác được tham vấn để xây dựng
chương trình tái định cư này, các điều kiện được đưa ra cho 100 người tỵ
nạn mà sau này được Canada tiếp nhận khá hạn chế và cụ thể: những người
được chọn phải sống ở Thái Lan sau khi rời khỏi Việt Nam trong khoảng
thời gian từ năm 1984 đến năm 1991. Điều này có nghĩa là bất kỳ ai đã
hồi hương về Việt Nam hoặc đã sống ở một nơi nào khác sẽ không hội đủ
điều kiện.
Nhưng
ông Mamann, luật sư di trú ở Toronto, nói rằng có một số lỗi nghiêm
trọng trong văn bản chính sách của chương trình này, được gọi là "Bản
Ghi Nhớ Liên Quan Đến Chính Sách Tạm Thời Về Một số Người Việt Cụ Thể
Tại Thái Lan ("Memorandum Of Understanding Relating To A Temporary
Public Policy Concerning Certain Vietnamese Persons In Thailand — MOU").
Bản
ghi nhớ này quy định rằng những người nộp đơn phải từ Việt Nam đến
trong thời gian từ năm 1984 đến năm 1991, và phải đã cư trú tại Thái Lan
– nhưng lại không ra điều kiện cụ thể rằng họ phải sống ở Thái Lan liên
tục trong suốt khoảng thời gian đó.
"Đây
là một lỗi rất rõ ràng ...Điểm mấu chốt của chương trình này là chúng
tôi tin rằng những người tỵ nạn này không có cách nào để quay về quê
hương [và] rằng họ bị mắc kẹt ở đây. Họ giống như đang ở trên một hòn
đảo giữa đại dương và chúng tôi phải đến cứu họ," ông Mamann nói. "Bản
ghi nhớ này đã được biên soạn một cách cẩu thả và không chính xác."
Nhóm người đầu tiên đến Canada vào năm 2014, và gia đình cuối cùng đến vào năm 2017.
Tuy
nhiên, vào giai đoạn cuối của chương trình này, cộng đồng người Việt
tại Bắc Mỹ và hải ngoại đã bắt đầu chỉ trích một số trong những người
được chọn cho đi nhập cư.
"Xin hãy giúp chúng tôi"
Ông
Tú Nguyễn, một cựu thuyền nhân đang điều hành một công ty an ninh mạng
tại Houston, bắt đầu điều tra các nghi ngờ vào năm 2016 sau khi nhận
được thông tin về chương trình này từ một số người còn bị mắc kẹt tại
Thái Lan.
Ông đã
đến Việt Nam, Thái Lan và đã nghe người ta cáo buộc rằng một số người
thuộc nhóm dễ bị tổn thương, những người mà tin rằng họ đáng lẽ phải
được chấp nhận bởi chương trình này, đã bị bỏ qua.
"Một
số thuyền nhân từ Thái Lan đã liên lạc với tôi ... [và nói rằng], 'Xin
hãy cứu giúp chúng tôi, cứu giúp chúng tôi,'" Ông Tú kể lại.
Cựu
thuyền nhân Nguyễn Tú bắt đầu điều tra các nghi ngờ về chương trình tái
định cư của Canada sau khi nhận được cáo buộc về chương trình này từ
một số người còn bị mắc kẹt tại Thái Lan. (Jonathan Castell/CBC)
Những
lời cáo buộc đó và một vài sự cố khác đã thúc đẩy ông Tú thu xếp họp
mặt với quan chức của Cục Di Trú Thái Lan (Thailand Immigration Bureau),
Cơ Quan Các Dịch Vụ Biên Giới Canada và RCMP tại Thái Lan. Ông nói rằng
ông đã cung cấp cho họ các tài liệu mà ông đã phát hiện được.
Sau
đó, vào tháng 5 năm 2019, Cha Nguyễn Thiện, một linh mục tại Hoa Kỳ,
cùng với Vũ Bắc Đẩu, một cựu thuyền nhân hiện đang cư trú tại Hoa Kỳ, đã
thực hiện video trực tiếp trên Facebook từ Bangkok để đưa ra thêm cáo
buộc, trong video có sự tham gia của một nhóm người Việt vô tổ quốc. Với
gần 50,000 lượt xem, nội dung video này cáo buộc rằng các hội nhóm như
VOICE đã chọn một số người mà đã từng quay trở lại Việt Nam như Võ Văng
Dũng thay vì chọn họ.
"Theo
hiểu biết của tôi thì một số trong những người này không xứng đáng được
đi với tư cách là thuyền nhân," ông Đẩu nói bằng tiếng Việt. "Như vậy
những người này đáng lẽ ra không được đi, vậy mà họ vẫn được VOICE bảo
trợ."
CBC đã nói
chuyện với hai trong số những người sống gần biên giới Thái Lan. Họ cho
chúng tôi biết rằng họ đã không được đưa vào danh sách [của VOICE].
Ông
Phạm Tý cho biết ông đến Thái Lan vào năm 1991 và đã nhiều năm sống
trong trại tỵ nạn. Theo lời ông kể, gần 30 năm sau ông vẫn đang sống tại
một thị trấn gần biên giới Thái Lan – Campuchia.
Vào
tháng 5 năm 2019, Cha Nguyễn Thiện, một linh mục tại Hoa Kỳ, đồng thực
hiện một video trực tiếp trên Facebook từ Bangkok, nơi một nhóm người
Việt vô tổ quốc đã đưa ra thêm cáo buộc về chương trình. (Nguyen Thien/Facebook)
Ông nói ông đã nộp đơn cho chương trình tái định cư Canada nhưng không được chọn và không được giải thích tại sao.
"Tôi
tin tưởng vào sự công bằng. Tôi tin rằng ông trời sẽ nhìn thấy mọi thứ.
Chẳng có ích gì khi đổ lỗi cho người khác," ông Tý nói khi được hỏi
liệu ông có buồn bực khi người khác được cho đi tái định cư tại Canada
chứ không phải ông. "Nếu tôi được phép [đến Canada] thì tôi sẽ rất biết
ơn."
Những trường hợp khác
Thông
qua các nguồn thông tin, hồ sơ kinh doanh, tài khoản mạng xã hội, email
và cảnh quay trên truyền hình Việt Nam được lưu trữ, CBC phát hiện có
ít nhất năm trường hợp người nộp đơn đáng nghi ngờ liên quan đến chương
trình này.
Một
trong những trường hợp này là bà Trương Lan Anh - trang mạng xã hội cá
nhân của bà cho thấy bà đang sống tại Ottawa. Bà đến Canada vào năm
2016, tuy nhiên hồ sơ kinh doanh của một công ty lữ hành thành lập tại
Việt Nam cho thấy bà là chủ sở hữu của công ty này từ năm 2012.
Hồ sơ kinh doanh cho thấy Trương Lan Anh sở hữu một công ty lữ hành tại Thành Phố Hồ Chí Minh kể từ năm 2012. (Submitted)
Facebook
của bà có đăng hình ảnh mà bà đã chụp tại cơ sở kinh doanh này vào năm
2013. Theo một video CBC có được, nhân viên công ty lữ hành này đã xác
nhận Trương Lan Anh là chủ nhân của mình.
Bà Trương Lan Anh không trả lời yêu cầu cho ý kiến từ CBC.
Hồ sơ kinh doanh cho thấy giấy phép đề ngày 7 tháng 9 năm 2012 được cấp cho cơ sở kinh doanh do Trương Lan Anh sở hữu. (CBC)
Một
trường hợp khác liên quan đến một người tên Sabay Kieng. Năm 2014, ông
đã được chào đón bởi đông đảo giới truyền thông và những người ủng hộ
khi đến Toronto. Kieng tuyên bố ông đã phải vật lộn trong nhiều năm để
cố gắng nuôi sống gia đình mình.
"Tôi
[muốn] tìm một việc làm. Điều đó không dễ dàng nên tôi đi bán trái cây
trên đường phố [tại Thái Lan] ... để nuôi con trai và vợ tôi," ông nói
với CBC trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại.
Ông cho biết ông đang làm việc trong ngành sản xuất ô tô tại Khu Vực Đại Đô Thị Toronto.
Nhưng
CBC thu thập được một số hồ sơ, hình ảnh và video cho thấy ông đã điều
hành một cơ sở kinh doanh về trang sức và hàng thủ công tại Campuchia có
tên là Craftworks Cambodia ít nhất từ năm 2008. Có lần ông đã đến
Manilla để trình bày về kinh nghiệm kinh doanh của mình tại một hội
nghị.
Một hồ sơ tài sản xác nhận Sapbay Keang là chủ sở hữu của Craftworks Cambodia. (CBC)
Ông Kieng xác nhận với CBC rằng ông có các cơ sở kinh doanh tại Campuchia nhưng ông không sống ở đó và chỉ sống gần biên giới.
Tuy
nhiên, theo lời của một đối tác kinh doanh trước đây của ông, ông đã
sống trong một ngôi nhà tại thủ đô Campuchia, Phnom Penh, trước khi đến
Canada.
"Tôi nghĩ
rằng so với nhiều người ở Campuchia, ông ấy lúc đó có cuộc sống khá
tốt," đối tác kinh doanh này nói với CBC. "Ông ta đã đi thẳng đến
Canada. Ý tôi là, ông ta phải đi ngay khi được chấp thuận."
CBC cố gắng liên lạc lại qua điện thoại với Kieng, nhưng ông bảo ông "bận" trước khi ngắt máy.
CBC đã nỗ lực thêm vài lần để yêu cầu ông cho ý kiến về những thông tin không nhất quán này nhưng không nhận được câu trả lời.
'Một đám mây báo điềm rất xấu'
Nguyễn
Đinh Thắng, giám đốc điều hành của tổ chức Thuyền Nhân S.O.S (Boat
People S.O.S), một tổ chức phi lợi nhuận tại Hoa Kỳ chuyên hỗ trợ về mặt
pháp lý cho người Việt tỵ nạn ở nước ngoài, cũng đặt ra một số câu hỏi
quan trọng về chương trình này sau khi CBC cho ông xem các ví dụ mà
chúng tôi đã phát hiện, bao gồm trường hợp của ông Võ Văn Dũng.
Ông
Thắng, người đã nhiều lần thảo luận với Hiệp Hội Người Canada Gốc Việt
trong các cuộc đàm phán về thỏa thuận này, nói rằng, "Họ thậm chí không
thể làm việc một cách hợp pháp tại Thái Lan chứ đừng nói đến việc [điều
hành] một cơ sở kinh doanh tại Thái Lan hoặc các nước khác. Nếu họ thực
sự bị mắc kẹt, thì nhất định họ không được phép [làm việc hoặc kinh
doanh]."
Mặc dù Bản
Ghi Nhớ Liên Quan Đến Chính Sách Tạm Thời Về Một số Người Việt Cụ Thể
Tại Thái Lan không rõ ràng lắm và không hề nêu cụ thể rằng người nộp đơn
với chương trình này phải sống liên tục tại Thái Lan trong suốt thời
gian đó, sau khi xem xét các trường hợp của CBC, ông Thắng không nghĩ
rằng đây là những người mà chính phủ Canada có ý định giúp đỡ dựa trên
mục đích của chính sách này.
"Theo
quy tắc của chương trình tạm thời đặc biệt này, không một trường hợp
nào trong những trường hợp đó đủ điều kiện cả," ông nói.
Nguyễn
Đinh Thắng, giám đốc điều hành của Thuyền Nhân S.O.S. (Boat People
S.O.S), một tổ chức phi lợi nhuận tại Hoa Kỳ chuyên cung cấp hỗ trợ pháp
lý cho người Việt tỵ nạn ở nước ngoài, đặt ra một số câu hỏi quan trọng
về chương trình này. (Andrew Lee/CBC)
Quá
trình chọn người như thế này: VCF có nhiệm vụ xác định những người có
thể đủ điều kiện, nhưng nhờ đến VOICE để giúp đỡ những người bị mắc kẹt
tại Thái Lan điền và nộp đơn cho Bộ Quốc Tịch và Di Trú Canada
(Citizenship and Immigration Canada) (nay là Bộ Di Trú, Tỵ Nạn và Quốc
Tịch Canada - Immigration, Refugees and Citizenship Canada).
Sau
khi nộp danh sách những người có thể đủ điều kiện cho cơ quan di trú
Canada, chính phủ liên bang có trách nhiệm phỏng vấn những người này và
đồng thời thực hiện bước sau cùng là đảm bảo họ hội đủ điều kiện để được
tái định cư tại Canada.
Ông
Thắng, người chuyên cung cấp dịch vụ hỗ trợ pháp lý cho người Việt tỵ
nạn tại Thái Lan, nói rằng ông "hoang mang vì sự thiếu kiểm soát nội bộ"
của chính quyền Canada, bởi vì nếu xảy ra bất kỳ hoạt động đáng nghi
ngờ nào, điều đó sẽ "rõ ràng tạo thành một đám mây báo điềm rất xấu" lên
tất cả các chương trình tỵ nạn.
"Trách
nhiệm của bộ di trú là sàng lọc và đảm vai trò tuyến phòng ngự đầu tiên
để bảo vệ tính trung thực của chương trình di trú quốc gia này," ông
Thắng nói.
VCF cho
biết tổ chức này không hay biết về bất kỳ trường hợp tái định cư tại
Canada nào mà đáng nghi ngờ, và rằng quyết định cuối cùng trong việc
tiếp nhận bất kỳ ai đến Canada thuộc về bộ di trú Canada.
Một
quan chức cấp cao có đóng góp vào quá trình thành lập chương trình này
nói với CBC rằng chính phủ Canada sẽ không bao giờ phê duyệt chương
trình này nếu họ biết rằng một số người đã đến Thái Lan từ Việt Nam hoặc
những nơi khác sau khi hồi hương.
Ông nói rằng điều này sẽ "làm yếu đi lý luận rằng họ không có lựa chọn nào khác cho mình."
'Điều đó không công bằng"
CBC
đã cho ông Trịnh Hội, người đồng sáng lập VOICE, xem xét các trường hợp
mà dư luận cho rằng không đủ điều kiện để đi Canada, trong đó có trường
hợp của ông Võ Văn Dũng.
"Chỉ
vì có người đã tái định cư ở đây không có nghĩa là người đó không thể
trở lại Việt Nam và thăm quê hương mình," ông Trịnh Hội nói.
"Quý
vị không thể sử dụng câu chuyện của một người mà lâu nay có một cuộc
sống tốt hoặc tương đối tốt ... để minh họa và nói rằng những người tỵ
nạn này đã không lâm vào tuyệt vọng và không phải là những người vô tổ
quốc – điều đó không công bằng," ông nói.
Trịnh
Hội, người đồng sáng lập tổ chức Sáng Kiến Thể Hiện Lương Tâm Người
Việt Hải Ngoại (Vietnamese Overseas Initiative for Conscience
Empowerment - VOICE), nói rằng các hồ sơ được nộp cho chính phủ Canada
để xem xét theo chương trình tái định cư này đều “hội đủ điều kiện theo
hiểu biết tốt nhất của tôi.” (CBC)
Theo
ông, "Khi một người lợi dụng, và tôi không đang nói là [ông Dũng ] đã
lợi dụng chương trình này, nếu ông ta hội đủ điều kiện theo pháp luật
...ông ta nên được xem xét nếu ông ta đáp ứng được các yêu cầu [đó]."
Ông
nói tiếp rằng các hồ sơ được nộp cho chính phủ Canada đều "hội đủ điều
kiện theo hiểu biết tốt nhất của tôi" và rằng công việc của ông là "giới
thiệu các trường hợp đó để được xem xét" cho chính quyền liên bang.
Ông phủ nhận ông hay hội nhóm của mình đã làm bất kỳ điều gì mờ ám, bác bỏ những lời khẳng định trong video nói trên.
'Chúng tôi rất nghiêm túc đối với các quan ngại này'
Một
nguồn tin từ chính phủ Canada xác nhận với CBC rằng Cơ quan Dịch Vụ
Biên Giới Canada (Canada Border Services Agency - CBSA) đang điều tra
các vi phạm có thể đã xảy ra đối với Đạo Luật Di Trú, Bảo Vệ Người Tỵ
Nạn (Immigration, Refugee Protection Act) nhưng không nêu rõ cụ thể ai
là những người đang bị điều tra, nếu có.
Ông
Ahmed Hussen, Bộ Trưởng Bộ Di Trú, Tỵ Nạn và Quốc Tịch Canada, không
đưa ra bình luận về bất kỳ cáo buộc nào trong những cáo buộc này, nhưng
nói rằng niềm tin vào hệ thống di trú Canada là điều tối quan trọng.
Bộ Trưởng Bộ Di Trú Ahmed Hussen nói rằng sự tin tưởng vào hệ thống di trú Canada là điều tối quan trọng. (Joseph Loiero/CBC)
"Tôi
nghĩ rằng điều quan trọng là chúng ta tiếp tục duy trì tính trung thực
của hệ thống của mình. Chúng tôi hết sức nghiêm túc trong việc điều tra
bất kỳ cáo buộc nào về gian lận hay bất kỳ điều gì đe dọa đến tính trung
thực của hệ thống tỵ nạn của chúng tôi", ông Hussen nói.
Ông
nói ông không thể cho ý kiến về những điều được cân nhắc vào thời điểm
chương trình này ra đời, vì chương trình này được thành lập bởi chính
quyền trước đây.
Văn
phòng ông Kenney từ chối bình luận về vấn đề này và nói với CBC rằng
"ông Kenny giữ chức bộ trưởng bộ di trú cách đây lâu lắm rồi và hiện giờ
ông hoàn toàn tập trung vào Alberta."