Cách đây vài tuần, ta đã có dịp nhìn vào một
ngôi sao mới nổi của đảng Dân Chủ, bà thượng nghị sĩ Cali, Kamala Harris. Đó là
khi hậu thuẫn của bà Harris nhẩy vọt từ đâu 6%-7% lên tuốt tới 12%, nhờ bà lên
TV biểu diễn đánh đấm bầm mặt cụ ‘bạn già gia đình’ Joe Biden. Cử tri DC mê bà
vì nghĩ họ cần một võ sĩ gân guốc như bà Harris mới có thể thắng được võ sĩ CH,
Donald Trump.
Lửa rơm bốc nhanh, tàn còn
nhanh hơn nữa.
Chẳng may cho bà Harris, ngôi sao chổi này tạt ngang
qua khung cửa sổ nhanh như chớp, bây giờ hậu thuẫn của bà Harris lại rớt về lại
khoảng 5%-6%. Thiên hạ khám phá ra bà võ sĩ Harris này ngoài tài đấm thẳng mặt
ba cái như Trình Giảo Kim, không còn gì khác. Tuy có phần gốc da đen nhưng trước
đây biểu diễn nhốt dân da đen cả đám để lấy điểm với đại đa số cử tri da trắng
khi đó, cũng là lúc TT Clinton ra luật chống tội phạm gắt gao nhất lịch sử cận
đại. Bà nói chuyện đạo đức chống Trump nhưng lại quên việc mình từng làm vợ bé
cho một cụ lục thập đang có vợ con. Về chuyện bảo hiểm y tế thì lập trường chao
đảo, chưa ngã ngũ, lúc thì đòi cấm bảo hiểm tư nhân song hành, khi thì muốn
chấp nhận. Trên hai cuộc tranh luận người ta thấy bà này giỏi đánh người, nhưng
khi bị người khác đánh thì lính quýnh không biết đường đỡ, kiểu này đụng ông
thần Trump hay tay ma giáo Tập hay tên khùng Kim, thì chỉ có từ bị thương đến
chết.
Cử tri DC chán nản, đi tìm thần tượng mới. Và họ tìm
ra được… cụ bà Elizabeth Warren. Bà này không phải là loại ngôi sao mới từ trên
trời rơi xuống, mà thật ra là loại bình cũ rượu cũ luôn. Bình cũ được lôi ra
lau chùi cho bóng lại, rượu cũ được ủ từ hơn 70 năm, bỏ chút đường cho đỡ chua.
Bà Warren là một cụ bà nếu đắc cử, sẽ là tổng thống … cao niên nhất khi tuyên
thệ, 72 tuổi. TT Reagan tuyên thệ khi 70 tuổi, TT Trump 71 tuổi.
Bà Warren xuất thân không phải là chính trị gia, mà là
giáo sư đại học Harvard, chuyên về luật phá sản, bankruptcy law. Bà sống với
chồng thứ nhì, Bruce Mann, cũng là giáo sư luật Harvard.
Bà bắt đầu nổi tiếng khi được bổ nhiệm làm trong Ủy
Ban Giám Sát Ngân Hàng do Hạ Viện thành lập ngay sau cuộc khủng hoảng tài chánh
cuối năm 2008, rồi sau đó được TT Obama bổ nhiệm làm cố vấn đặc trách Văn Phòng
Bảo Vệ Người Tiêu Thụ -Consumer Financial Protection Bureau-. Khi đó bà chủ
trương Nhà Nước can thiệp mạnh để kiểm soát gắt gao các ngân hàng và toàn bộ hệ
thống tài chánh Mỹ.
Năm 2012, bà ra tranh cử thượng nghị sĩ tại tiểu bang
cấp tiến nhất nước, Massachusetts và đắc cử dễ dàng. Từ ngày đó đến nay, bà đã
chứng minh là một chính trị gia thiên tả nhất, có lẽ chỉ thua cụ xã nghĩa
Bernie Sanders nửa bước.
Tuy nhiên, đối với quần chúng, bà vẫn là... vô danh.
Cho đến khi nổ ra vụ ‘gốc dân da đỏ’. Câu chuyện nghe như chuyện tiếu lâm.
Bà Warren đi vận động trong một bộ lạc da đỏ, vỗ ngực
tự xưng là dân gốc da đỏ. Mọi người trố mắt nhìn: bà này da trắng hơn bột, tóc
vàng, mắt xanh, sao lại là dân da đỏ được? TT Trump chuyên nghề chọc quê thiên
hạ, phong ngay cho bà là ‘công chúa Pocahontas’. Pocahontas là tên một công chúa
một bộ lạc da đỏ, được Walt Disney thần thoại hóa trong phim tranh hoạt họa cho
con nít.
TT Trump cũng chơi ác, thách bà Warren đi thử máu
chứng minh được là dân da đỏ, ông sẽ tặng bà một triệu đô. Bà Warren mới đầu
phớt lờ thách thức của TT Trump, nhưng sau đó, vì áp lực chính trị cũng như để
tránh bị tố là nói láo, đi thử máu thật. Kết quả cho biết bà có đâu 1/2024 phần
máu da đỏ, tương đương với việc trong một lít máu, bà có đúng một giọt máu da
đỏ. Chẳng ai biết các chuyên gia thử nghiệm cách nào, chỉ biết theo cái tỷ lệ
đó, hơn 90% dân Mỹ cũng có thể vỗ ngực nhận là có máu da đỏ, chỉ trừ 10% dân
gốc Chú Ba. Các bộ lạc da đỏ nổi giận, tố bà lợi dụng họ vì mưu đồ chính trị.
Bà Warren đành xin lỗi và xác nhận bà không phải là gốc da đỏ gì hết. Bà đổ thừa
tại bố mẹ bà từ khi bà còn nhỏ, đã tạo cảm tưởng bà là dân gốc da đỏ. Dù sao
thì câu chuyện tếu này cũng đưa tên tuổi bà lên mặt báo cả mấy tháng trời liền.
Khai thác việc thiên hạ biết nhiều về bà, bà đã nhẩy
ra tranh cử vào Tòa Bạch Ốc. Và bà mau mắn tìm cái áo kỳ thị dân da màu khoác
ngay lên người, lớn tiếng hô hoán “người nào khai thác chuyện dân gốc da đỏ của
bà chỉ là những người kỳ thị dân da đỏ”. Chính trị gia nói chuyện nhiều khi rất
khó hiểu vì quá vô lý, nhưng những cử tri của bà ‘nhất trí’ gật gù hưởng ứng
ngay.
Bà là ứng cử viên thiên tả nặng thứ nhì, sau cụ xã
nghĩa Bernie Sanders. Tất cả những thăm dò dư luận trong thời gian đầu cho thấy
bà về hạng ba, sau hai cụ ông Biden và Sanders.
Việc tranh cử của bà đụng phải một vấn đề lớn: bà và
cụ Sanders cùng chia nhau khối cử tri thiên tả nhất, và nguy hại hơn nữa, cả
hai cụ đều cùng một vùng, đông-bắc Mỹ, khi hai tiểu bang Massachusetts của bà
và Vermont của cụ Sanders là láng giềng. Đại khái là hai người cùng tranh nhau
một khối cử tri trong khi ra ngoài vùng đông bắc, cả nước, chẳng ai biết gì về
hai vị này.
Kết quả là hai vị đánh nhau mệt nghỉ để giựt cử tri
của nhau, tuy trong cuộc tranh luận lần thứ hai trên TV mới đây, hai vị liên
minh với nhau chống đỡ những chỉ trích của các đồng chí DC ít thiên tả hơn.
Trong vài tháng gần đây, bà Warren hiển nhiên là đã thắng thế trên cụ đồng chí
Sanders.
Từ đầu năm nay tới giờ, tỷ lệ hậu thuẫn của bà Warren
từ từ leo thang từ đâu khoảng 6% lên tới hạng nhì sau cụ Biden, với hơn 17%;
trong khi hậu thuẫn của cụ Sanders tuột dộc từ gần 25% xuống đâu 16%..
Cũng phải nói ngay, bà Warren leo thang vì sách lược
gặm nhấm kín đáo, không quá ồn ào hay hung hãn đánh đối thủ kiểu như bà Kamala
Harris, nhưng một phần quan trọng cũng nhờ hậu thuẫn mạnh của TTDC. TTDC có vẻ
không thích cụ Biden, bị cho là quá già, quá cũ kỹ, quá ‘ôn hòa’ không phải là
đối thủ cân tay của ông thần Trump, trong khi cụ Sanders thì chẳng những còn
già hơn và cũ kỹ hơn, mà lại còn thiên tả quá nặng.
Theo các chuyên gia, bà Warren leo thang thật ra là vì
cụ Biden mất hậu thuẫn, cử tri bớt ủng hộ cụ, đi tìm người khác và lựa bà
Warren, chứ không phải nhờ bà đã làm gì đặc biệt được hậu thuẫn mạnh.
Nói về quan điểm chính trị, việc cụ Sanders bị coi như
thiên tả quá nặng so với cụ bà Warren chỉ là cách tô vẽ của TTDC thôi, chứ trên
thực tế, cụ ông Sanders xã nghĩa 10 thì cụ bà Warren cũng xã nghĩa 9 chứ không
thua xa đâu.
Bà Warren xã nghĩa đến mức nào? Đây là tóm lược đại
cương vài món quà bà muốn tặng dân Mỹ:
- Bà chủ trương ‘Medicare for All’, tức là áp dụng chế
độ bảo hiểm y tế Medicare cho người cao niên hiện nay cho tất cả dân Mỹ, từng
bước một, trong vòng một chục năm. Trong thời gian đó, chi phí được ước tính
khoảng 30.000 tỷ, hay 3.000 tỷ một năm..
- Vì có Medicare cho cả nước do Nhà Nước quản trị, nên
hình thức bảo hiểm y tế tư nhân sẽ đóng cửa dần, đến mức biến mất hoàn toàn,
không còn hệ thống bảo hiểm y tế tư nữa.
- Bà Warren đề nghị chương trình gọi là Universal Child
Care, theo đó Nhà Nước sẽ trợ cấp tiền giữ trẻ cho các bố mẹ nhà nghèo. Ước
tính sơ khởi chương trình này sẽ tốn 100 tỷ một năm.
- Bà Warren cũng sẽ xóa nợ học hành cho phần lớn sinh
viên đã tốt nghiệp, tuy xóa ít hơn cụ Sanders. Đại khái khoảng gần 1 tỷ nợ của
45 triệu sinh viên sẽ được xóa.
- Bà Warren cũng đề nghị một chương trình trợ cấp thuê
nhà tương tự như kiểu Voucher 8 đang có nhưng mở rộng ra, đặc biệt cho dân da
đen và da nâu. Tổng cộng theo ước tính của bà, riêng chương trình này sẽ tốn
khoảng 500 tỷ.
- Bà Warren cũng như tất cả các ứng cử viên DC khác, chủ
trương nước Mỹ vì lòng nhân đạo, mở cửa đón di dân nam Mỹ, nhưng cũng như các
đồng chí, không nói đến giới hạn nào. Dĩ nhiên là đám di dân mới vào sẽ được
hưởng Medicare miễn phí ngay lập tức.
- Để chuộc lỗi với dân da đỏ, bà lớn tiếng công kích đám
di dân lập quốc Mỹ đã quá tàn ác với thổ dân da đỏ, do đó, Nhà Nước cần phải
chính thức xin lỗi dân da đỏ, và nghiên cứu việc bồi thường thiệt hại vật chất
cho dân da đỏ tuy bà chưa nói rõ số tiền bà nghĩ cần thiết, vài trăm tỷ chăng?
- Bà cũng nhìn nhận chế độ da đen làm nô lệ là một sai
lầm và một tội ác lớn cần phải xin lỗi và bồi thường. Bà Warren cũng chưa nói
rõ cần bồi thường bao nhiêu cho dân da đen và bằng cách nào. Tuy nhiên bà đồng
chí Marianne Williamson tranh cử tổng thống cho biết số tiền bồi thường tối
thiểu cũng không dưới 500 tỷ.
- Một biện pháp khác để lấy điểm với dân da đen: bà
Warren hứa sẽ cải tổ quy mô hệ thống luật pháp để truy lùng những tội ác của...
cảnh sát (vâng, quý vị không đọc lộn đâu, không phải truy lùng tội phạm mà là
truy lùng tội ác của cảnh sát!). Bà Warren cũng hứa nếu đắc cử, việc đầu tiên
bà làm sẽ là dùng quyền ân xá của tổng thống để ân xá hay giảm án những nạn
nhân của những lạm quyền của cảnh sát và hệ thống tư pháp. Theo những thăm dò mới
nhất, bà Warren chỉ được chừng 8% hậu thuẫn của dân da đen, ít hơn cả hậu thuẫn
của TT Trump, do đó rất cần tìm ra quà tặng cho dân da đen.
- Để chi trả cho hệ thống bảo hiểm công cũng như chi trả
cho tất cảc các quà cáp khác mà bà thân tặng, bà sẽ thu hồi luật giảm thuế của
TT Trump để mọi người trở lại mức thuế cao của thời Obama, và tăng thuế lợi tức
‘nhà giàu’ cũng như tăng thuế lợi nhuận công ty, tuy chưa rõ đến mức nào.
- Ngoài ra, bà sẽ áp đặt một thứ thuế mới, đánh trên trị
giá tài sản hiện có: 2% trên trị giá tài sản từ 50 triệu trở lên, 3% trên tài
sản từ 1 tỷ trở lên. Trong tỷ lệ này, ông Jeff Bezos, chủ báo Washington Post
và Amazon, cũng là người giàu nhất thế giới, mỗi năm sẽ đóng thuế khoảng 4,5 tỷ
trên gia tài 150 tỷ của ông ta, ngoài việc đóng vài triệu trên lợi tức hàng
năm. Hai ông Bill Gates và Warren Buffett sẽ đóng mỗi người khoảng 3 tỷ; vị chi
chỉ 3 vị này không cũng đã đóng xấp xỉ 10 tỷ tiền thuế mỗi năm cho bà Warren.
Theo ước tính sơ sơ của kẻ này, cả ba vị trong vòng 20 năm sẽ phải xếp hàng xin
phiếu thực phẩm mỗi tuần để sống qua ngày. Ai tin tưởng biện pháp của bà Warren
sẽ hữu hiệu xin dơ tay cho thiên hạ biết mặt.
Ngoài câu hỏi về chuyện bà Warren thiên tả đến mức nào
và bà lấy tiền đâu để chi trả những chương trình khổng lồ của bà, cử tri Mỹ
cũng thắc mắc nhiều chuyện khác về bà.
Đầu tiên dĩ nhiên là trước đây, bà đã lợi dụng chuyện
‘gốc da đỏ’ đến cỡ nào trong việc leo thang trong sự nghiệp của bà. Dĩ nhiên là
bà đã chối bai bải chuyện này, nhưng người ta đã thấy bà khai ‘gốc da đỏ’ trong
nhiều đơn xin việc, đặc biệt là đơn xin hành nghề luật sư cũng như trong đơn
ghi danh tranh cử thượng nghị sĩ. Ai cũng biết nước Mỹ có chính sách giúp đỡ,
dễ dãi hay ưu tiên cấp việc làm hay được điểm cao trong các cuộc thi cử cho dân
thiểu số. Câu hỏi là bà Warren nếu không ghi là dân da đỏ có thể có những việc
mà bà đã xin không?
Câu hỏi tiếp theo trong vấn đề này là bà Warren có
thật sự là người thanh liêm trong sạch không khi bà mạo danh là dân da đỏ cả
đời, cho đến khi bị TT Trump bắt tẩy.
Theo Washington Post, ngôi sao Warren đang ngày càng
sáng, tuy nhiên, con đường của bà Warren có nhiều chông gai. Trở ngại lớn nhất
của bà chính là quan điểm thiên tả quá cực đoan của bà, hơn xa quan điểm chung
của đại đa số dân Mỹ, và ngay cả trong nội bộ đảng DC.
Những thăm dò của báo Economist cho thấy trong khối
tương đối ‘bảo thủ’ của đảng DC, hậu thuẫn của bà Warren gần con số ... zero,
trong khi hậu thuẫn trong khối ôn hòa chỉ đâu 12%. Trong khối thiên tả nhất của
đảng DC, hậu thuẫn của bà xấp xỉ ở mức 40%, cao nhất, nhưng lại thua ... cụ
Sanders. Một thăm dò khác của đài CBS cũng cho thấy kết quả tương tự. Nghĩa là
bà Warren không được hậu thuẫn mạnh của khối bảo thủ và ôn hòa, nhưng lại chưa
đủ thiên tả trong con mắt của đám thiên tả cực đoan.
Nói cách khác nữa, hậu thuẫn của bà trong giới cấp
tiến ôn hoà rất thấp, trong khi với khối thiên tả cực đoan thì bà lại phải cạnh
tranh với cụ Sanders. Bà Warren chỉ có một hy vọng là ... loại cụ Sanders và
trở thành ứng cử viên duy nhất của khối cực tả. Là chuyện không dễ chút nào khi
cụ Sanders, lạ lùng thay, lại là thần tượng của giới trẻ thiên tả cực đoan nhất
Mỹ, là những thanh niên thanh nữ vẫn còn mơ hồ và mơ màng về thiên đàng xã
nghiã mà chẳng có một khái niệm nào về thực tế xã nghĩa.
Một khó khăn lớn hơn nữa cho bà Warren là bà này... da
trắng hơn bột, không có một chút quan hệ hay thành tích đấu tranh nào cho dân
da màu, như da đen, da nâu, hay da vàng, trong khi lại bị dân da đỏ oán ghét.
Thế thì bà trông cậy vào đâu để thắng? Khối cử tri của bà Warren chỉ giới hạn
trong một phần của khối trẻ thiên tả cực đoan nhất. Bà rất khó có thể hạ được
cụ Biden, khoan nói tới chuyện đối đầu với TT Trump.
Đưa đến câu hỏi lớn và quan trọng hơn nhiều: liệu bà
Warren có thể hạ được cụ Biden để ra tranh cử chống TT Trump được không? Hiện
nay, bà Warren đang thua xa cụ Biden cho dù bà đang đứng hạng nhì. Nhưng nếu cụ
Biden tiếp tục nói hớ làm nhầm thì tương lai của bà Warren tươi sáng hơn nhiều.
Bà Warren có thể ngồi chung, làm phó cho cụ Biden được
không? Hai người này chưa có dịp cùng nhau lên võ đài nên chưa đánh nhau mà
cũng chưa ôm nhau, thành ra chưa biết hai người có hợp tình hợp ý với nhau
không. Trong chính trị Mỹ, chuyện gì cũng có thể xẩy ra, nhưng có nhiều triển
vọng hai vị này sẽ không ngồi cùng thuyền. Trước hết hai đại bô lão da trắng
bóc ngồi chung với nhau chẳng hấp dẫn được ai hết nhất là trong thời buổi này,
chắc 90% dân Mỹ sẽ nằm nhà coi phim Lý Tiểu Long hấp dẫn hơn nhiều.. Sau đó, hai
cụ đến từ hai tiểu bang hàng xóm vùng đông bắc, sẽ chẳng thu được phiếu của dân
ngoài vùng này.
Chuyện đáng bàn khác: nếu như bà Warren thắng cử trong
nội bộ đảng DC, bà sẽ ra chung với ai? Nhiều hy vọng bà sẽ phải tìm một người
khác xa bà: đàn ông, trẻ, không phải da trắng, sống ngoài vùng đông bắc. Ngoài vòng
các ứng cử viên tổng thống thì có quá nhiều người có thể đáp ứng những điều
kiện này nên chẳng thể đoán được.
Trong vòng các ứng cử viên tổng thống hiện nay, thì
người có nhiều hy vọng nhất có lẽ là ông Julian Castro, đàn ông thứ thiệt, da
nâu gốc di dân Mễ, dân Texas, khá thành công trong hai cuộc tranh luận trên TV
mới đây,... Ông Beto cũng có hy vọng, nhưng vấn đề là ông là dân cũng da trắng
như bột nhưng lấy tên Beto, giả trang là dân gốc Mễ, tuy có thể hợp với bà
Warren đã từng giả trang làm dân da đỏ. Ông Buttigieg cũng có chút hy vọng
nhưng cũng lại da trắng như bột mà lại... giả trang là đàn ông.
Còn một năm nữa mới tới đại hội của hai chính đảng, và
cả năm rưỡi nữa mới có bầu cử tổng thống, và do đó, còn quá sớm để biết rõ ngôi
sao Warren sẽ thọ hay không. Cứ giả dụ như bà Warren đắc cử trong nội bộ đảng
DC, trở thành ứng cử viên của đảng DC chống TT Trump, bà có hy vọng đắc cử tổng
thống không?
Một lần nữa, kẻ này không phải Trạng Trình, chẳng thể
biết được chuyện tương lai, nhất là trong chính trị Mỹ. Nhưng nếu bà Warren
–hay ngay cả cụ Sanders- ra tranh cử chống TT Trump, thì sẽ có nhiều người nhớ
lại chuyện ông George McGovern năm 1972.
Năm đó, TT Nixon ra tranh cử lại. TT Nixon là một
trong những tổng thống với nhiều thành quả có thể nói lớn nhất trong lịch sử
cận đại Mỹ. Ông là tổng thống Mỹ đầu tiên đi gặp Mao và mở màn cho việc chia
thế giới làm một thứ Tam Quốc tân thời, với ba chân vạc Mỹ – TC – Nga, trong
khi trước đó, chỉ có hai chân vạc là Mỹ và khối CS. Cũng là bước đầu đưa đến sự
phá sản của chủ nghĩa CS và các chế độ CS quốc tế.
Dù vậy, TT Nixon vẫn bị TTDC đánh tả tơi, không thua
gì TTDC đang đánh TT Trump hiện nay. Hình ảnh mà TTDC đưa ra là hình ảnh một
tổng thống gian trá, lưu manh, chuyên lừa đảo, vua nói láo, thiếu tư cách,
bảo thủ quá trớn, kỳ thị đủ thứ,... Ông cũng được mô tả như một tổng thống bị
dân Mỹ ghét nhất, chắc chắn sẽ không thể nào tái đắc cử được. TT Nixon còn bị
tố là hiếu chiến hiếu sát, cố tình kéo dài cuộc chiến thảm khốc tại Nam VN.
Khối DC nhất tề chống phá ông tận cùng. Kết quả, đưa
thượng nghị sĩ George McGovern ra tranh cử chống Nixon.
Ông McGovern thuộc thành phần thiên tả cực đoan nhất
thời đó. Dĩ nhiên có cả lô quà cáp tặng tất cả mọi người. Nhưng món quà lớn
nhất ông tặng dân Mỹ là ... chấm dứt việc tham chiến tại Nam VN chỉ với một
điều kiện duy nhất, VC trả lại hết tù binh Mỹ, còn chuyện gì xẩy ra với cuộc
chiến, với số phận của Nam VN là điều không liên quan gì đến Mỹ hết. Ông
McGovern là biểu tượng của tất cả những gì trái ngược hoàn toàn với ông Nixon.
Đảng DC tin chắc như đinh đóng cột là dân Mỹ quá chán ngán hay sợ Nixon và ông
McGovern sẽ là thuốc mầu nhiệm hàn gắn mọi vết thương của Mỹ. Tất cả thăm dò dư
luận ban đầu cho thấy TT Nixon tuyệt đối vô vọng, nhưng dần dà cho thấy ông
McGovern tuy hậu thuẫn giảm, nhưng vẫn thắng xa ông Nixon.
Kết quả bầu cử, ông McGovern thắng tại đúng 1 tiểu
bang Massachusetts và quận Columbia –District of Columbia- với tổng cộng 17
phiếu cử tri đoàn, trong khi TT Nixon đại thắng, chiếm được 49 tiểu bang
với 520 phiếu cử tri đoàn.
Lịch sử có thể sẽ tái diễn?